Kavram

Intermittent Reinforcement (Aralıklı Pekiştirme)

Birinin tutarsız ve öngörülemeyen şekilde ödüllendirilerek ya da cezalandırılarak psikolojik olarak bağımlı hale getirilmesi.

Aralıklı pekiştirme, toksik ilişkilerde saldırgan tarafından kurbanı duygusal kontrol altında tutmak için kullanılan bir manipülasyon tekniğidir. Bu yöntemde sevgi, ilgi ve onay tutarsız şekilde verilir; bazen çok bol, bazen hiç olmaz. Bu öngörülemeyen davranış paterni, kurbanın kalp atışlarını hızlandırarak ve beyininde dopamin salınımını tetikleyerek, kumarhane oyuncusunun asla bileceği ödülün peşinden koşmasına benzer psikolojik bağımlılık yaratır. Kurban, bir sonraki "iyi" dönemin peşinde koşmaya devam eder ve ilişkiyi bitirmekte zorlanır çünkü "kötü" dönemler arasında umut ve beklenti hissi her zaman vardır.

Örnek Davranışlar
  • Bir partnerin sabah çok sevecen davranıp akşam hiç ilgi göstermemesi ve bunu rastgele şekilde tekrarlaması
  • İngilizce yazılan mesajlara bazen saatler içinde cevap vermesi, bazen günler geçmesi
  • Bir gün aşırı harika bir randevu düzenleyip sonraki ayda tamamen kaybolması ve ardından aniden geri dönmesi
  • Alkol aldığında çok şefkatli, ağız süzlü olmak; ama ayık olunca soğuk ve acımasız konuşmak
Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bu davranış paternine maruz kalmak, ciddi depresyon, anksiyete ve travma sendromu geliştirebilir. Eğer böyle bir döngüde kendini buluyorsan, profesyonel destek alman ve ilişkiyi sonlandırman önemlidir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Psikolojik tanı, terapi veya profesyonel danışmanlık yerine geçmez.